گروه : علوم انساني رشته : زبان و ادبيات فارسي محل تولد : گلبناي قزوين تاريخ تولد : 1298
خلاصه : دكتر سيدمحمددبيرسياقي در پنجم اسفند ماه سال 1298 هجري شمسي درمجله ي گلبناي قزوين متولد شد . پدرش
سيدباقر از خوشنويسان مشهور آن شهر بود . دبيرسياقي پس از به پايان
رساندنتحصيلات دوره ي ابتدايي و متوسطه ، در سال 1318 دوره ي دوم متوسطه
را به انجامرسانيد و به اخذ ديپلم نايل آمد . از آن پس در رشته ي زبان و
ادبيات فارسي به تحصيلپرداخت و به دريافت دكتراي رشته زبان وادبيات فارسي
، در سال 1324 توفيق يافت . دبير سياقي از سال
1320 به استخدام وزارت دارايي درآمد و تا سال 1353 كه بازنشستهشد . وي به
مدت 34 سال همواره در مصدر مشاغل مختلفي چون رياست دفتر اداره ي كلماليات
هاي مستقيم ، عضو كميسيون هاي مالياتي و رياست ماليه ي تهران و رياست
ادارهي قوانين و عضويت شوراي عالي مالياتي بوده است . دبيرسياقي از خرداد
1326 به همكاريعلامه دهخدا در مورد لغت نامه نامزد شد و علاوه بر آن از
كار تدريس غافل نماند . اوبه دعوت دانشگاه عين الشمس قاهره دو سفر به مصر
رفت و به تدريس و ايراد سخنراني دردانشگاه هاي قاهره و الازهر پرداخت . وي
همچنين نخستين استاد فارسي در دانشگاه پكناست . دكتر دبيرسياقي علاوه بر
پنجاه مقاله كه در زمينه ي ادب و لغت در مجلات ادبيو يادنامه ها منتشر
ساخته ، آثار ديگري نيز تاليف نموده است .
والدين و انساب : پدرش
سيدباقر،فرزند سيد محمد سياق،از مشاهير خوشنويسان آن شهر بود و مادرش دختر
ميرزا آقاخان مستوفي ،فرزند ميرزاابوالقاسم ملا باشي از عالمان و مجتهدان
زمان ناصري بوده است . [ سخنوران ناميمعاصر ايران ،سيد محمدباقر برقعي ،
ج2 ، ص 1352 ]
تحصيلات رسمي و حرفه اي : دبير
سياقي تحصيلات ابتداييو دوره اول متوسطه را در دبيرستان شاهپور
(اميد)قزوين به پاي برد و در سال 1318دوره دوم متوسطه را به انجام رسانيد
و به اخذ ديپلم نايل آمد،از آن پس در رشته زبانو ادبيات فارسي به تحصيل
پرداخت و به دريافت ليسانس ودكتري زبان و ادبيات فارسيتوفيق يافت. [
سخنوران نامي معاصر ايران ،سيد محمدباقر برقعي ، ج2 ، ص 1352 ]
مشاغل و سمتهاي مورد تصدي : دبير
سياقي ازسال 1320 ه .ش به استخدام وزارت دارايي درآمد . تا سال 1353 كه
بازنشسته شد ، بهمدت 34 سال همواره متصدي مشاغل مختلفي چون رياست دفتر
اداره كل مالياتهاي مستقيم،عضويت كميسيونهاي مالياتي و رياست ماليه تهران
و رياست اداره قوانين و عضويت شورايعالي مالياتي بوده است . [سيد محمدباقر
برقعي ، سخنوران نامي معاصر ايران ، ج2 ، ص 1352 ]
فعاليتهاي آموزشي : دكتر
دبير سياقيمقارن خدمت وزارت دارايي و همكاري با لغتنامه دهخدا از كار
تدريس غافل نماند درآموزشگاه عالي وزارت دارايي و مدرسه عالي ادبيات و
زبانهاي خارجي و مدرسه عاليحسابداري و دانشكده علوم مكاتباتي و دانشكده
علوم ارتباطات و دانشكده ادبياتدانشگاه تهران و دانشگاه ملي و پژوهشكده
ملي و پژوهشكده فرهنگ ايران به تدريسادبيات و زبان فارسي پرداخت .دكتر
دبير سياقي به دعوت دانشگاه عين الشمس قاهرهدوسفر به مصر رفت و به تدريس
پرداخت . [سيد محمدباقر برقعي ، سخنوران نامي معاصرايران ، ج2 ، ص 1352 ]
ساير فعاليتها و برنامه هايروزمره : دبير
سياقي از خرداد 1326 به همكاري علامه دهخدا در موردلغتنامه نامزد شد و مدت
نه سال در زمان حيات استاد اين همكاري ادامه داشت و از آنپس تا سال 1359
كه تاليف لغتنامه پايان يافت بنا به وصيت علامه دهخدا در كنار دكترمعين و
دكتر سيد جعفر شهيدي به بررسي و تاليف لغتنامه پرداخت و در اين مدت
سرگرمتاليف لغتنامه اي با ديگر همكاران بود و تاكنون يازده جزء آن تاليف و
طبع نشر شدهاست . اين لغتنامه كه حدود يكصد مجلد خواهد شد ،به تدريج
مجلدات آن منتشر خواهدگرديد. او همچنين به ايراد سخنراني دردانشگاههاي
قاهره و الازهر پرداخت و دركنگرههاي مربوط به زبان و ادبيات فارسي در داخل
و خارج كشور شركت جست و نيز نخستين استادفارسي در دانشگاه پكن است كه
تاكنون دو سفربه آن كشور رفته و به تدريس پرداخته است . [سيد محمدباقر برقعي ، سخنوران نامي معاصر ايران ، ج2 ، ص 1352 ]